Een scheiding brengt veel vragen met zich mee, zeker als er een koopwoning is. Wie mag er blijven wonen? Heb je recht op geld uit het huis? En kun je worden gedwongen om te verkopen? De rechten koopwoning scheiding is vastgelegd in de wet, maar verschillen per situatie. In deze blog zetten we de belangrijkste punten duidelijk op een rij.
Eigendomsrecht vs. gebruiksrecht: wie mag er in het huis blijven?
Eigendomsrecht betekent dat je officieel eigenaar bent van de woning. Gebruiksrecht gaat over wie er tijdelijk mag wonen. Na een scheidingsmelding kan een rechter bepalen dat één partner het recht krijgt op voortgezet gebruik van de woning. Dit geldt vaak voor maximaal zes maanden en gebeurt regelmatig als er kinderen zijn. Ook een partner die geen eigenaar is, kan dit recht krijgen.
Rechten op basis van je huwelijksvorm
De manier waarop je getrouwd bent, bepaalt veel.
- gemeenschap van goederen
De woning is van jullie samen. De verdeling is meestal 50/50, inclusief overwaarde of schuld. - huwelijkse voorwaarden
Hierin staat wie recht heeft op welk deel. Bij koude uitsluiting kan het zijn dat het huis volledig van één partner is, maar dat betekent niet dat de ander geen rechten heeft.
Het recht op de overwaarde (en de plicht bij onderwaarde)
Is de woning meer waard dan de hypotheek, dan is er overwaarde. Hebben jullie samen recht op de woning, dan wordt deze waarde verdeeld. Bij onderwaarde geldt hetzelfde: de schuld wordt samen gedragen. Dit geldt ook als één partner in de woning blijft wonen.
Wat zijn je rechten als je niet de eigenaar bent?
Ook als je niet op de eigendomsakte staat, kun je rechten hebben. Ben je getrouwd, dan heb je vaak bescherming. Zo is voor verkoop van de echtelijke woning altijd toestemming van beide partners nodig. Dit staat in artikel 1:88 van het burgerlijk wetboek. Zonder deze toestemming is verkoop niet geldig.
Gedwongen verkoop: kan je ex-partner je dwingen?
Een gedwongen verkoop huis voorkomen is mogelijk, maar niet altijd. Als jullie samen eigenaar zijn en er geen overeenstemming is, kan een rechter uiteindelijk beslissen dat de woning wordt verkocht. Dit gebeurt meestal pas als andere oplossingen niet werken.
Vergoeding voor het gebruik: de gebruiksvergoeding uitgelegd
Blijft één partner in de woning wonen terwijl de ander vertrekt, dan kan er recht zijn op een gebruikersvergoeding. Dit is een vergoeding voor het gebruik van het deel van de woning dat van de ander is. Het lijkt op huur en wordt vaak vergeten, maar kan financieel belangrijk zijn.
Checklist: jouw juridische positie in 5 stappen
- bepaal of je eigenaar bent of niet
- controleer je huwelijksvorm of contract
- laat de waarde van de woning vaststellen
- bespreek gebruiksrecht en mogelijke vergoeding
- leg afspraken vast of vraag een rechter om een beslissing
Veel mensen vragen zich ook af of zij een partner uit koopwoning zetten. Dit kan alleen via duidelijke afspraken of een rechterlijke uitspraak.
Goede informatie helpt om sterker te staan in een lastige periode. Door je rechten te kennen, voorkom je verrassingen en kun je betere keuzes maken voor de toekomst.
