Je loopt langs het schap en ziet een high-end koptelefoon geprijsd voor € 29,99 in plaats van € 299,99. Een foutje, denk je. Maar heb je dan recht op die spotprijs, of mag de winkel weigeren?
In Nederland geldt consumentenrecht én algemeen contractrecht. De combinatie bepaalt of een verkeerde prijs in de winkel bindend is of kan worden hersteld. Hieronder lees je wanneer je kunt eisen dat de winkel de lage prijs hanteert, welke uitzondering “kennelijke vergissing” heet en hoe je praktisch omgaat met een prijsdiscrepantie aan de kassa.
Aanbod of uitnodiging tot onderhandelen?
De prijskaart in de winkel is meestal een “uitnodiging tot het doen van een aanbod”. Pas als jij het product bij de kassa aanbiedt voor die prijs, doet de winkel een expliciet “aanbod” door te scannen. Accepteer je (bijvoorbeeld door de pinbetaling te bevestigen), dan is de koop gesloten. Tot dat moment kan de verkoper de prijs corrigeren, tenzij er sprake is van misleidende handelspraktijken.
Kennelijke vergissing als uitweg voor verkoper
Artikel 3:33 en 3:35 van het Burgerlijk Wetboek stellen dat een overeenkomst kan worden vernietigd als sprake is van een “kennelijke vergissing” en de wederpartij dat redelijkerwijs kon of moest begrijpen. Een televisie van € 999 die voor € 9,99 is geprijsd valt vrijwel zeker onder deze uitzondering. De koper had kunnen weten dat zo’n prijs niet reëel was: dat is een prijsfout.
Criteria uit de rechtspraak
- Omvang van de fout – hoe groter het verschil met de marktprijs, hoe eerder kennelijk.
- Context in de winkel – staat maar één stuk verkeerd of alle exemplaren?
- Communicatie na ontdekking – reageert de winkel snel met correctiestickers of schermteksten?
- Consumptieartikel of luxeproduct – een pak melk voor € 0,01 minder is geen vergissing, een camera voor 95 % korting waarschijnlijk wel.
Online versus fysieke winkel
Bij online aankopen heb je vaak al betaald voordat controle mogelijk is. Webwinkels mogen de koop alsnog annuleren als de fout “duidelijk en kenbaar” is. Zij moeten dan wel snel en transparant handelen: de consument onmiddellijk informeren en het bedrag terugstorten. Doen ze dat niet tijdig, kan de consument schadevergoeding eisen of nakoming via de rechter.
Plichten van de consument
Hoewel verleidelijk, is een winkelmandje volzetten met extreem afgeprijsde luxeartikelen niet zonder risico. Als consument heb je een onderzoeksplicht bij onrealistische prijzen. Negeer je die, dan kan de winkel na aankoop beroep doen op vernietiging of zelfs aangifte doen bij opzettelijke misleiding.
Wat te doen aan de kassa
- Vraag kalm om bevestiging – wijs op het prijskaartje en vraag of de prijs klopt.
- Fotografeer het etiket – bewijs voor eventuele klachtenprocedure.
- Accepteer een redelijke oplossing – winkel kan de fout herstellen en soms een kleine korting aanbieden uit goodwill.
- Weigert de winkel én lijkt de prijsfout niet kennelijk? Dien een klacht in bij de klantenservice en eventueel bij de Autoriteit Consument & Markt (ACM).
Juridische stappen bij geschil
Wil je het conflict opzoeken? Dit zijn de stappen:
- Klachtenprocedure bedrijf – vaak binnen twee weken reactie.
- Geschillencommissie detailhandel – goedkoop alternatief voor rechtbank, bindend advies.
- Kantonrechter – voor vorderingen tot € 25 000, geen advocaat verplicht.
- Weeg kosten en kans op succes goed af; bij duidelijke vergissing is procederen zinloos.
De winkel mag corrigeren
Een verkeerd geprijsd product is niet automatisch een koopje waarop je recht kunt afdwingen. Is de fout overduidelijk, dan mag de winkel de prijs corrigeren. Bij kleine afwijkingen en onduidelijke situaties kun je wel eisen dat de geafficheerde prijs wordt gehanteerd. Controleer dus de context, overleg netjes en weet wanneer een vergissing écht kennelijk is – zo voorkom je teleurstelling aan de kassa.
Meer leren over juridische kwesties? Lees Juristenblog.nl.
